BEIJING, Jumaat, 21 Ogos. - Para penyelidik Republik Rakyat China baru-baru ini menerbitkan set data glasier batu bagi Dataran Tinggi Qinghai-Tibet di barat Republik Rakyat China, yang bukan sahaja menyediakan data asas bagi penyelidikan perubahan iklim, malah menjadi rujukan bagi pembinaan kejuruteraan serta pencegahan bencana.
Glasier batu bukanlah glasier sebenar, sebaliknya merupakan campuran serpihan batuan dan tanah yang mengandungi ais serta bergerak perlahan menuruni cerun, seakan-akan pergerakan glasier dalam persekitaran pergunungan yang sejuk.
Disebabkan diliputi lapisan serpihan batuan yang tebal, glasier batu sukar dikenal pasti melalui imejan satelit dan amat sukar dikesan secara manual. Untuk sekian lama, kewujudan serta bilangannya sukar dikenal pasti, menyebabkan jumlah dan keupayaan penyimpanan airnya dipandang rendah.
Pasukan penyelidik dari Institut Penyelidikan Dataran Tinggi Tibet di bawah Akademi Sains China menggunakan imejan optik beresolusi tinggi, data satelit radar dan teknologi pembelajaran mendalam Kecerdasan Buatan (AI) untuk mengenal pasti glasier batu di seluruh Dataran Tinggi Qinghai-Tibet.
Pasukan berkenaan turut menggunakan interferometri radar untuk mengukur kelajuan pergerakan glasier batu tersebut.
Menurut kajian yang diterbitkan dalam jurnal Chinese Science Bulletin, set data berkenaan merangkumi lebih daripada 130,000 glasier batu, iaitu jumlah yang melebihi keseluruhan glasier batu yang dikenal pasti di seluruh dunia sebelum ini.
Ais yang tersimpan dalam glasier batu berkenaan dianggarkan bersamaan antara 92 kilometer padu hingga 186 kilometer padu air.
Penulis kajian yang juga penulis koresponden, Feng Min dari Institut Penyelidikan Dataran Tinggi Tibet, berkata jumlah ais yang tersimpan dalam glasier batu tersebut bersamaan dengan kapasiti penyimpanan puluhan empangan besar.
Menurutnya, ia merupakan sumber air pepejal yang sekian lama dipandang rendah di kawasan yang dikenali sebagai “Menara Air Asia”.
“Di kawasan yang glasier berdekatan sedang mengalami pengunduran dengan pantas atau di kawasan yang langsung tidak mempunyai glasier, pelepasan air secara perlahan daripada sumber ini mungkin jauh lebih penting bagi pengisian semula sungai jangka panjang dan pengawalan ekologi berbanding yang kita bayangkan,” katanya.
Glasier batu yang bergerak secara perlahan juga boleh menyebabkan perubahan bentuk permukaan tanah, menyekat aliran sungai atau mencetuskan aliran puing apabila berinteraksi dengan jalan raya, saluran sungai dan infrastruktur lain.
Set data baharu tersebut turut merekodkan hubungan ruang antara glasier batu dengan elemen-elemen berkenaan, sekali gus menyediakan kaedah baharu bagi menilai risiko geobencana di kawasan pergunungan.
Feng berkata glasier batu berfungsi sebagai penunjuk semula jadi bagi kewujudan permafros.
Set data berkenaan mengandungi maklumat mengenai lokasi, sempadan, bentuk muka bumi dan status pergerakan glasier batu, yang bukan sahaja dapat menyediakan data asas bagi penyelidikan perubahan iklim, malah menjadi rujukan dalam pembinaan kejuruteraan serta usaha pencegahan dan pengurangan bencana. - ©XINHUA
